حسان بن ثابت اولین کس بود که در حضور پیامبر اکرم(ص) و در روز غدیر به گرامیداشت این روز در میان جمعیت مسلمانان حاضر در غدیر خم برخاست و اشعار خود را که با اجازه پیامبر سروده بود با صدای بلند خواند[۱۱]. ینادیهم یوم الغدیر نبیهم بخم و أسمع بالرسول منادیا فقال فمن […]
حسان بن ثابت اولین کس بود که در حضور پیامبر اکرم(ص) و در روز غدیر به گرامیداشت این روز در میان جمعیت مسلمانان حاضر در غدیر خم برخاست و اشعار خود را که با اجازه پیامبر سروده بود با صدای بلند خواند[۱۱].
| ینادیهم یوم الغدیر نبیهم بخم و أسمع بالرسول منادیا | ||
| فقال فمن مولاکم و ولیکم فقالوا و لم یبدوا هناک التعادیا | ||
| إلهک مولانا و أنت ولینا و لمتر منا فی المقالة عاصیا | ||
| فقال له قم یا علی فإننی رضیتک من بعدی إماما و هادیا | ||
| فمن کنت مولاه فهذا ولیه فکونوا له أنصار صدق موالیا | ||
| هناک دعا اللهم وال ولیه و کن للذی عادی علیا معادیا |
پیامبر خدا(ص) آنان را در روز غدیر ندا داد، چه ندای ارزشمندی. او فرمود: مولای شما و سرپست شما چه کسی است؟ آنان بی درنگ گفتند: خدای تو مولای ماست و تو سرپرست و ولی امر مایی. ما هرگز از فرمان تو سرپیچی نخواهیم کرد. در آن هنگام، پیامبر(ص) به علی فرمود: برخیز من تو را انتخاب کردم تا بعد از من امام و رهبر باشی. بعد فرمود: هر کس من مولا و رهبر اویم این مرد مولا و رهبر او خواهد بود; پس شما همگی، از سر صدق، از او پیروری کنید. بارالها، دوست او را دوست بدار و دشمن او را دشمن بدار. سید رضی، خصائص الائمة، ص۴۲
فیاض بن محمد بن عمر طوسی روایتی نقل میکند که امام رضا(ع) روز غدیر را عید میگرفته است. ایشان گروهی از اصحاب را برای افطار نزد خود نگاهداشت و برای خانواده آنها غذا٬ هدایا و لباس و حتی کفش و انگشتر فرستاد.[۱۲]
به گفته امینی در سال ۲۵۹ق در قم احمد بن اسحاق قمی نماینده امام حسن عسکری(ع)٬ مراسم جشنی در روز غدیر در خانه خود برگزار کرده بود.[۱۳] مسعودی (متوفای ۳۴۶ق) تاریخنگار قرن چهارم قمری در التنبیه و الاشراف نوشته است که فرزندان و شیعیان امام علی(ع) این روز را بزرگ میدارند.[۱۴] کلینی (متوفای ۳۲۸ق) محدث قرن چهارم نیز در روایتی جشن گرفتن شیعیان را نقل کرده است.[۱۵]
حکومت آلبویه نیز برای نشان دادن جایگاه این عید، آن را تعطیل و جشن عمومی اعلام کرده و نهادهای حکومتی و مردم را به برگزاری جشنها و آذینبندی شهرها ترغیب کرد.[۱۶] آنان در این جشنها از طبل و شیپور استفاده میکردند، به زیارت مشاهده مشرفه میرفتند و نماز عید اقامه کرده و شتر قربانی میکردند و شب هنگام آتش روشن کرده به جشن و شادی میپرداختند.[۱۷]. چنان که گردیزی این روز را جزو روزهای بزرگ اسلامی و اعیاد شیعیان برشمرده است.[۱۸]
در مصر خلفای فاطمی عید غدیر را رسمیت دادند و در ایران از سال ۹۰۷ق که شاه اسماعیل صفوی به سلطنت رسید، عید غدیر از اعیاد رسمی است. در سال ۴۸۷ق بیعت با مستعلی بن مستنصر (از حاکمان مصر) در روز عید غدیر خم صورت گرفته است.[۱۹]
در ایران روز عید غدیر تعطیل رسمی است.[۲۰] در سالهای اخیر روز عید غدیر در برخی استان های عراق همچون کربلا، نجف و ذیقار تعطیل رسمی اعلام شده است.[نیازمند منبع] شیعیان شب عید غدیر را نیز بزرگ شمارده و شب زندهداری میکنند.[۲۱]
- 11 سید رضی، خصائص الائمة، ص۴۲.
- · 12 مجلسی، بحار الانوار، ج ۹۵، ص۳۲۲
- · 13 امینی٬ الغدیر فی الکتاب و السنه٬ ۱۴۱۶ق٬ ج۱ ٬ ص۵۳۴
- · 14 مسعودی، التنبیه و الاِشراف، ص۲۲۱
- ·15 کلینی، کافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۱۴۹.
- ·16 ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۸ق، ج۱۱، ص۲۷۶
- ·17 ابن جوزی٬ المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک٬ ۱۴۱۲ق٬ ج۱ ٬ ص۱۴
- · 18 گردیزی٬ زین الاخبار٬ ۱۳۶۳ش٬ ص۴۶۶
- · 19 ابن خلکان، وفیات الاعیان، ۱۳۶۴ش، ج۱، ص۱۸۰
- · 20 لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
- 21ثعالبی، ثمارالقلوب، ۱۴۲۴ق، ص۵۱۱
- ·22 قمی، مفاتیح الجنان، ذیل اعمال روز ۱۸ ذی الحجه
- · 23 شهید اول، المزار، ۱۴۱۰ق، ص۶۴
- ·24 طوسی، تهذیب الاحکام، ج۳، ص۱۴۳.
25 بحرانی، الحدائق الناضرة، ج۱۱، ص: ۸۷.
برگرفته از سایت ویکی شیعه
نظرات