مدعیان مهدویت مدعیان مهدویت یا مُتَمَهدیان ویا مدعیان دروغین به کسانی گفته میشود که در طول تاریخ، به دروغ خود را به عنوان مهدی موعود معرفی کردهاند، و یا اینکه خودشان ادعایی نداشتهاند، لیکن گروهی، از روی نادانی و شدت گرفتاری و یا از روی غرض، آنها را مهدی موعود میپنداشتند. محتویات ۱ اصالت مهدی […]
مدعیان مهدویت
مدعیان مهدویت یا مُتَمَهدیان ویا مدعیان دروغین به کسانی گفته میشود که در طول تاریخ، به دروغ خود را به عنوان مهدی موعود معرفی کردهاند، و یا اینکه خودشان ادعایی نداشتهاند، لیکن گروهی، از روی نادانی و شدت گرفتاری و یا از روی غرض، آنها را مهدی موعود میپنداشتند.
محتویات ۱ اصالت مهدی علت سوءاستفاده
- ۲ تعداد مدعیان
- ۲.۱ محمد حنفیه
- ۲.۲ نفس زکیه
- ۲.۳ محمد فرزند منصور دوانیقی
- ۲.۴ عمر بن عبدالعزیز
- ۲.۵ ابومسلم خراسانی
- ۲.۶ ادعای مهدویت ناووسیه در مورد امام جعفر صادق(ع)
- ۲.۷ ادعای مهدویت در مورد محمد بن قاسم بن عمر بن علی بن الحسین
- ۲.۸ ادعای مهدویت واقفه
- ۲.۹ ادعای مهدویت درباره محمد بن علی الهادی
- ۲.۱۰ ادعای مهدویت درباره امام حسن عسکری(ع)
- ۲.۱۱ ادعای امامت جعفر کذاب
- ۲.۱۲ عبداللّه بن معاویه بن عبداللّه بن جعفر بن ابی طالب
- ۲.۱۳ یحیی بن عمر
- ۲.۱۴ موسی بن طلحه بن عبدالله
- ۲.۱۵ عبدالله المهدی
- ۲.۱۶ محمد بن عبدالله بن تومرت
- ۲.۱۷ ناصر لدین الله
- ۲.۱۸ اسحاق سبتی
- ۲.۱۹ محمد مهدی سنوسی
- ۲.۲۰ غلام احمد قادیانی
- ۲.۲۱ سید احمد بریلوی
- ۲.۲۲ علی محمد شیرازی
- ۲.۲۳ مهدی سودانی
- ۳ انگیزههای ادعای مهدویت
- ۴ پانویس
- ۵ منابع
اصالت مهدی علت سوءاستفاده از جمله مسائلی که بیانگر اهمیت «مسئله مهدویت» است، این است که در طول تاریخ، به نام کسانی برخورد میکنیم که با جعل و تطبیق نام «مهدی موعود» بر خود و یا اطلاق این عنوان از سوی دیگران به آنها، داعیههای بزرگی داشته، یا برای آنها قائل بودند که این خود یکی از ادله مهم در اصالت مهدویت است.
تعداد مدعیان البته اگر ادعای فرقه سبأیه درباره مهدویت امیرالمومنین(ع) را -چه در اصل وجود این فرقه یا ادعای آن – قطعی ندانیم [۱]بعضی از مهمترین کسانی که نام مهدی را بر آنها گذاشتند، به شرح زیر میباشد:
محمد حنفیه فرقه کیسانیه نخستین گروهی است که در مورد محمد حنفیه فرزند امیرالمؤمنین (ع)ادعای مهدویت کرده و نام مهدی بر او گذاشتند، محمد حنفیه بود. فرقه کیسانیه اعتقاد داشتند او مهدی موعود است و پس از مرگ وی ادعا کردند که او هرگز نمرده است، بلکه در کوه رَضْویٰ که در نزدیکی مدینه است، در میان دو شیر قرار گرفته، که حافظ و نگهبان او هستند، این در حالی بود که محمد حنفیه در سال ۸۱ق از دنیا رفت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد. [۲]
نفس زکیه محمد بن عبداللّه محض معروف به نفس زکیه در سال ۱۴۵ هجری قمری از مدینه با عنوان مهدی قیام کرد و بدسیسه منصور دوانیقی کشته شد. [۳]برخی نویسندگان ملل و نحل نوشتهاند: پس از کشته شدن نفس زکیه، مغیرة بن سعید عجلی و طرفدارانش مدعی شدند، نفس زکیه نمرده است بلکه در کوه حاجر در منطقه نجد در غیبت به سرمیبرد و او مهدی موعود است و در آینده ظهور خواهد کرد. بغدادی از نویسندگان ملل و نحل نام این گروه را محمدیه دانسته است.[۴]
محمد فرزند منصور دوانیقی ابوجعفر محمد بن عبدالله، فرزند منصور دوانیقی که خود منصور هم از روی رقابت با نفس زکیه، مردم را دعوت به مهدویت او مینمود. [۵]
عمر بن عبدالعزیز عمر بن عبدالعزیز یکی از خلفای اموی است، که سعید بن مسیب قائل به مهدویت او شد.[۶]
ابومسلم خراسانی فرقه خرّمیه از پیروان اتابک خرّمی پنداشتند ابومسلم خراسانی کسی است که باید زمین را پر از عدل و داد کند. آنها کشته شدن وی بدست منصور دوانیقی را تکذیب نموده و به انتظار ظهورش بسر میبردند.[۷]
ادعای مهدویت ناووسیه در مورد امام جعفر صادق(ع) ناووسیه منتسب به عبدالله بن ناووس یا عجلان بن ناووس در مورد امام جعفر صادق(ع) ادعای مهدویت کردند.[۸] آنان معتقد بودند امام صادق(ع) زنده است و نمیمیرد و او مهدی آخرالزمان است.[۹][۱۰]
ادعای مهدویت در مورد محمد بن قاسم بن عمر بن علی بن الحسین محمد بن قاسم بن عمر بن علی بن الحسین (م۲۱۹ق) از قیام کنندگان زیدی در دوره معتصم در طالقان قیام کرد و کشته شد. پیروان او درباره وی ادعای مهدویت کردند و مدعی شدند او نمرده و در آینده ظهور خواهد کرد.[۱۱]
ادعای مهدویت واقفه واقفیه یکی از گروه هایی است که درباره امامان شیعه ادعای مهدویت کرد. آنان ضمن توقف بر امام موسی بن جعفر به عنوان آخرین امام ادعا کردند امام کاظم(ع) همان مهدی موعود است که در غیبت به سر برده و رجعت خواهد کرد.[۱۲]
ادعای مهدویت درباره محمد بن علی الهادی وی از شیعیان مشهور به محمدیه ادعای مهدویت درباره محمد بن علی الهادی برادر امام حسن عسکری(ع) نموده و معتقد شدند او امام قائم است.[۱۳]اگرچه محمد بن علی در زمان پدرش از دنیا رفت اما مدعیان مهدویت وی، مرگ او را منکر شدند.[۱۴]
ادعای مهدویت درباره امام حسن عسکری(ع) ادعای مهدویت فرقه واقفه درباره امام حسن عسکری(ع).[۱۵]
ادعای امامت جعفر کذاب جعفر بن علی مشهور به جعفر کذاب برادر دیگر امام حسن عسکری(ع) است که پس از شهادت امام حسن عسکری ادعای امامت کرد.[۱۶]
عبداللّه بن معاویه بن عبداللّه بن جعفر بن ابی طالب نوشتار اصلی: عبدالله بن معاویه در سال ۱۲۷ هجری قمری علیه حاکم کوفه قیام کرد و بر برخی از شهرهای مهم ایران نظیر فارس، اصفهان و ری مسلط شد. او دعوت خود را به شیعه محدود نکرد بلکه برخی از بنی عباس نظیر سفاح و منصور نیز به قیام او ملحق شدند.[۱۷] او در نهایت در سال ۱۳۰ق در زندان ابومسلم کشته شد.[۱۸] پس از کشته شدنش، برخی وی را مهدی دانسته و مدعی شدند او زنده است و در کوههای اصفهان بسر میبرد و در آینده ظهور نموده و زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد.[۱۹][۲۰][۲۱]به پیروان وی جَناحیه گفته میشود.
یحیی بن عمر یحیی بن عمر از اعقاب زید بن علی که در ایام مستعین باللّه خلیفه عباسی سنه ۲۵۹ در کوفه قیام کرد، پس او را کشتند و سرش را از تن جدا نمودند و بعضی از جارودیه قائل به مهدویت او بودند.[۲۲]
موسی بن طلحه بن عبدالله موسی بن طلحه بن عبداللّه در زمان مختار بن ابی عبیده در بصره قیام کرد و عدهای به عنوان مهدویت بدو گرویدند. [۲۳]
عبدالله المهدی عبداللّه المهدی خود را ابومحمد عبیداللّه بن احمد بن اسماعیل از اعقاب امام جعفرصادق(ع) معرفی نمود.وی در سال ۲۹۷ هـ به عنوان مهدی از افریقا بپا خواست و دولت فاطمیون را تشکیل داد که پس از گذشتن ۲۷۰ سال منقرض گردید.[۲۴]
محمد بن عبدالله بن تومرت محمد بن عبداللّه بن تومرت علوی حسنی معروف به مهدی هرغی: او از قبیله مصامده بود که در جبال اطلس مراکش سکونت داشتند، در سال ۴۹۷ با نام مهدی قیام نمود و بر اسپانیا تسلط یافت و سلسله موحدین را بنا نهاد.[۲۵]
| ناصر لدین الله الناصر لدین اللّه از جمله خلفای عباسی و متولد حدود سنه ۵۵۰ هـ بود، سبط ابن تعاویذی وی را بعنوان مهدی منتظر بودن بدین دوشعر ستوده: [۲۶] انت الامام المهدی لیس لنا | امام حق سواک ینتظر | |
| تبدو لابصارنا خلاقاً لان | یزعم ان الامام منتظر |
اسحاق سبتی اسحاق سبتی در دوران سلطنت سلطان محمد چهارم از سلاطین عثمانی بسال ۹۸۶ هـ به نام مهدویت قیام کرد و اصالتا ترک و از اهالی ازمیر بود. [۲۷]
محمد مهدی سنوسی محمد مهدی سنوسی او فرزند شیخ محمد سنوسی بود که در اواسط قرن نوزده مسیحی از مغرب زمین برخاست و قبل از مرگ با اشاره باینکه خود او مهدی منتظر نیست بلکه او از این پس خواهد آمد نفی مهدویت خویش نمود و شاید مقصودش از خبر آمدن بعد از این، قیام پسرش بود [۲۸]
غلام احمد قادیانی میرزا غلام احمد قادیانی در اوائل قرن نوزده میلادی سنه ۱۸۲۶ از پنجاب هندوستان قیام کرد و با سیکهای آن سرزمین بر مبنای ادعای مهدویت وسپس نبوت جنگید و فرقه قادیانی را که هم اکنون دارای پیروانی در هند است را تشکیل داد [۲۹]
سید احمد بریلویسید احمد بریلوی که به مهدی وهابی نیز مشهور است در سال ۱۲۲۴ق در یکی از شهرهای هندوستان به نام «بریلی» به دنیا آمد. او در نیمه اول قرن سیزدهم از بین فرقه وهابی در هند قیام به نشر آن مذهب نمود و به عنوان یکی از اولاد امام حسن بن علی (امام دوم شیعیان) خود را معرفی کرد سپس بر علیه هندوها و سیکهای پنجاب هند اعلام جنگ نمود و با برافروخته شدن آتش جنگ، مغلوب و کشته شد. [۳۰]
علی محمد شیرازی(علی محمد باب و بابیه) علی محمد شیرازی معروف به باب درسال ۱۲۳۵ق در شیراز متولد شد. نخست به عنوان باب و خلیفه الخلیفة سر برافراشت و چون آوازهاش بلند شد و قدری بر سر زبانها افتاد خود را باب مهدی منتظر سپس خود مهدی وبعد ادعای نبوت نمود.[۳۱][۳۲]
مهدی سودانی محمد أحمد المهدی بن عبد الله از رهبران بزرگ ضد استعمار سودان در قرن سیزدهم هجری/ نوزدهم میلادی(۱۳۰۷ – ۱۲۶۴ق). وی در اوج قدرت، پس از تصرف خارطوم، نامهای به خدیو مصر نوشت و طی آن با استناد به آیات قرآن او را از دوستی با کفار و اعتماد به علما سوء،برحذر داشت و از وی خواست ضمن قبول دعوتش، با او در ریشه کن کردن کفار متحد شود و تهدید نمود که در غیر این صورت به مصر لشکرکشی خواهد کرد. او حتی دعوت خود را به دنیای اسلام محدود نکرد و نامهای به یوحنای چهارم، پادشاه حبشه فرستاد و وی را به قبول اسلام و مهدویت دعوت نمود. او به استقرار حکومتی اسلامی توفیق یافت و توانست بر اساس دعوت اصلاحی و اسلامی خود قبایل و اقوام پراکنده سودان را متحد سازد و حکومتی ملی و مستقل و به دور از دخالت بیگانگان تأسیس کند. در برخی گزارشها، او خود را مهدی موعود نامیده بود. کمپانی آمریکایی مترو-گلدوین-مایر فیلم سینمایی خارطوم (۱۹۶۶م) را بر اساس زندگی او ساخت. در این فیلم مهدی سودانی با چهرهای داعشگونه تحت عنوان مهدی موعود به تصویر درآمد.[۳۳]
نظرات