مطالب تاریخی مطرح شده در آثار

یادی از علامه محدث سید نعمت الله جزایری
(بخش اول)
علامه و محدث کبیر آیت الله العظمی سید نعمت الله جزایری در سال 1050 هجری قمری در روستای صباغیه از جزایر اطراف بصره متولد شد. نسب سید جزایری به شرح زیر است:
سیدنعمت‌الله بن سیدعبدالله بن سیدمحمد بن سیدحسین بن سیداحمد بن سیدمحمود بن سید غیاث‌الدین بن سیدنورالدین بن سیدسعدالدین بن سیدعیسی بن سیدموسی بن سیدعبدالله بن امام موسی کاظم بن جعفر صادق بن محمد باقر بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب
اولئک آبائی فجئنی بمثلهم
اذا جمعتنا یا جریر المجامع
وی دوران کودکی و نوجوانی را در منطقه حویزه و بصره سپری کرد و قسمتی از علوم رایج را در مکتب فراگرفت. در سن یازده سالگی با برادرش سید نجم الدین به شیراز رفت و در مدرسه علمیه منصور به اقامت گزید. وی برای امرار معاش به تصحیح کتاب ها و نسخه برداری و حاشیه نویسی روی آورد. برای تحصیل معارف و علوم اسلامی که در حوزه های علمیه تدریس می شد، در تابستان و زمستان تلاشی فراوان داشت.

سید در شیراز از اساتید بزرگی همانند شیخ جعفر بحرانی (ف1091 ق)، ابراهیم بن ملاصدرا، شیخ صالح بن عبدالکریم کزکانی (ف1098ق)، سیدهاشم بن حسین احسایی بهره گرفت.
پس از سالیانی دور از زادگاهش به دنبال پیام های پدر به صباغیه برگشت. پدر و مادرش برای ماندگار کردن وی در کنارشان، مراسم ازدواج او را فراهم کردند. اما با علاقه فراوانی که سید در کسب علم داشت، بیشتر از بیست روز پس از ازدواج نتوانست در صباغیه بماند. وی به شیراز برگشت و پس از مدتی کوتاه خبر درگذشت پدر او را در اندوه جانکاهی فروبرد. آتش سوزی مدرسه محل اقامتش و نابودی بخشی از آن سبب شد که سید راه اصفهان را در پیش بگیرد.
در اصفهان از محضر اساتید بزرگی همچون حافظ سید محمد میرزا جزایری، سید هاشم بحرانی، میرزا رفیع الدین محمد بن حیدر طباطبایی، محقق سبزواری، شیخ حر عاملی، شیح حسین بن جمال الدین خوانساری، امیر اسماعیل خاتون آبادی، ملا محسن فیض کاشانی، علامه محمد باقر مجلسی، بهره گرفت.
مدت چهار سال در کنار علامه مجلسی با وی همکاری علمی بسیار نزدیکی داشت به طوری که در نوشتن کتاب ارزشمند و گرانسنگ بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول، در شرح کتاب کافی، کمک بی دریغ نمود. خود سید درباره آن ایام چنین می گوید: من در وقت نوشتن بحارالانوار، شب و روز در خدمت علامه مجلسی بودم و در حل بعضی احادیث مشکل با هم مباحثه می نمودیم. ایشان گاهی مرا از خواب بیدار می کرد تا درباره حل بعضی احادیث صحبت کنیم. به خاطر کمک به وی در اتاقش می خوابیدم. ایشان با من بسیار مزاح می کرد و می خندید تا من از مطالعه خسته نشوم. ولی به هر حال هیبت و عظمت وی چنان بود که وقتی می خواستم نزدش بروم مدتی پشت در می ایستادم تا آرام بگیرم.

سید از اصفهان برای زیارت عتبات مقدسه راهی عراق شد. ابتدا به زیارت امامان معصوم در سامرا و کاظمین و پس از آن به سمت نجف و کربلا حرکت کرد. وی برای درمان بینایی اش که از اطبا کاری ساخته نبود، از تربت پاک ائمه معصومین برگرفته و در هم آمیخته و توتیای چشم نمود و بینایی اش را باز یافت.

بخش برگ هایی از تاریخ، کتاب گنجینه علوی ص113

تهیه کننده: سیدمرتضی شرافت